Po wizycie w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego uczestnicy wyjazdu studyjnego Polskiego Towarzystwa Różanego udali się do Łazienek Królewskich – jednego z najpiękniejszych założeń ogrodowo-pałacowych w Polsce. Spacer po historycznych ogrodach był okazją do poznania ich niezwykłej kompozycji, bogatej historii oraz różnorodności cennych drzew, rzeźb i zabytkowej architektury. W czerwcowej scenerii, gdy park tonie w zieleni, a róże zdobią reprezentacyjne części ogrodu, Łazienki zachwycają harmonią natury i sztuki, niezmiennie przyciągając miłośników ogrodów z całego świata.
Opis Ogrodu – czytaj
Zwiedzanie Łazienek Królewskich rozpoczęliśmy od jednego z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Warszawie – Pomnika Fryderyka Chopina. Monument, odsłonięty po raz pierwszy w 1926 roku według projektu Wacława Szymanowskiego, należy do najwybitniejszych przykładów secesyjnej rzeźby monumentalnej w Polsce. Przedstawia kompozytora siedzącego pod stylizowaną wierzbą, której konary zdają się poruszać w rytm jego muzyki. To właśnie tutaj od ponad sześćdziesięciu lat odbywają się słynne letnie koncerty chopinowskie, przyciągające melomanów z całego świata.
Zajęliśmy ławki za pomnikiem Chopina, w cieniu drzew i tam wysłuchaliśmy opowieści Beaty Kańskiej na temat historii ogrodów. Pomnik i niecka wodna przed nim są świeżo po renowacji.
Zwiedzanie kontynuowaliśmy w Podchorążówce, gdzie zapoznaliśmy się z przestrzenną makietą całego zespołu pałacowo-ogrodowego Łazienek Królewskich. Dzięki niej łatwiej było zrozumieć układ parku, rozmieszczenie najważniejszych budowli oraz powiązania pomiędzy poszczególnymi ogrodami. Był to doskonały wstęp do dalszego spaceru i poznawania historii jednej z najpiękniejszych rezydencji królewskich w Polsce.
Kolejnym punktem zwiedzania była Stara Oranżeria – jedna z najcenniejszych budowli Łazienek Królewskich, wzniesiona w latach 1786–1788 według projektu Dominika Merliniego na polecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Służyła do zimowania drzew pomarańczowych i innych roślin egzotycznych, a jednocześnie pełniła funkcję reprezentacyjną. Dziś mieści unikatowy Teatr Królewski – jeden z nielicznych w Europie XVIII-wiecznych teatrów dworskich zachowanych w niemal niezmienionej formie – oraz Królewską Galerię Rzeźby z kolekcją klasycystycznych odlewów gipsowych. Tutaj odbywają się Królewskie Wystawy Róż.
Zaczęło padać i trochę to utrudniło poruszanie się po ogrodzie, ale wcale nie przeszkodziło.
Odwiedziliśmy Biały Domek – pierwszą rezydencję wzniesioną dla króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w Łazienkach Królewskich. Zbudowany w latach 1774–1776 według projektu Dominika Merliniego, miał służyć jako kameralna willa wypoczynkowa i miejsce spotkań z najbliższymi współpracownikami. Budynek zachował oryginalny wystrój wnętrz z XVIII wieku, w tym eleganckie apartamenty królewskie oraz słynną Salę Ośmiokątną. Biały Domek jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów klasycystycznej architektury rezydencjonalnej z czasów panowania ostatniego króla Polski.
Spacerując dalej, dotarliśmy do miejsca, w którym niegdyś stała Nowa Oranżeria. Wzniesiono ją w połowie XIX wieku, aby zapewnić więcej miejsca do zimowania cennych kolekcji roślin egzotycznych, gdy XVIII-wieczna Stara Oranżeria przestała już spełniać swoją funkcję. Budynek został zniszczony podczas II wojny światowej i nie został odbudowany. Dziś jego dawną lokalizację przypomina jedynie zarys fundamentów oraz układ otaczającej zieleni, pozwalające wyobrazić sobie skalę tego ważnego elementu dawnego założenia ogrodowego Łazienek Królewskich.
W drodze do wyjścia usytuowanym przy Belwederze, gdzie stoi w szklanej witrynie samochód Józefa Piłsudskiego, zatrzymaliśmy się przy dawnym Wodociągu – jednym z mniej znanych, ale niezwykle interesujących elementów Łazienek Królewskich. Dowiedzieliśmy się o funkcjonującym w XVIII wieku systemie hydrotechnicznym, który dostarczał wodę do stawów, fontann i kanałów parkowych. Było to nowoczesne jak na swoje czasy rozwiązanie, świadczące o wysokim poziomie wiedzy inżynieryjnej oraz dbałości o utrzymanie królewskiej rezydencji. Dzięki temu spacer po Łazienkach pozwolił nam spojrzeć na park nie tylko jako na dzieło sztuki ogrodowej, ale również jako na przemyślaną realizację techniczną, w której architektura, zieleń i gospodarka wodna tworzyły harmonijną całość.
W Łazienkach Królewskich zakończyliśmy program zwiedzania Warszawy.
Trzydniowy wyjazd studyjny Polskiego Towarzystwa Różanego przebiegł zgodnie z planem i dostarczył uczestnikom wielu cennych doświadczeń. Była to doskonała okazja do poznania historii i współczesnych metod pielęgnacji zabytkowych założeń ogrodowych, wymiany doświadczeń oraz rozmów z osobami na co dzień zajmującymi się ochroną i rozwojem tych wyjątkowych miejsc.
Wyjazd potwierdził, jak ważną rolę odgrywają wspólne spotkania i wizyty studyjne w działalności Polskiego Towarzystwa Różanego. Zdobyta wiedza, inspiracje oraz możliwość bezpośredniej wymiany doświadczeń z pewnością zaowocują w kolejnych przedsięwzięciach i działaniach na rzecz popularyzacji róż oraz kultury ogrodowej w Polsce.
Renata Krochmal
PTR