Rozpoczynamy cykl recenzji książek poświęconych różom – ich historii, uprawie, pielęgnacji oraz hodowli. W świecie pełnym publikacji, albumów i internetowych opracowań chcemy zwrócić uwagę na pozycje szczególnie wartościowe – rzetelne, merytoryczne i inspirujące, które warto nie tylko przeczytać, ale często również mieć w swojej bibliotece.
Dobra książka o różach to znacznie więcej niż zbiór porad ogrodniczych. To także fascynująca opowieść o ludziach, miejscach i wydarzeniach, które wpłynęły na powstanie odmian podziwianych dziś w naszych ogrodach. Historia róż nierzadko splata się z losami wybitnych hodowców, podróżników, kolekcjonerów i pasjonatów, tworząc niezwykle ciekawą część dziedzictwa ogrodniczego.
W czasach, gdy coraz częściej sięgamy po krótkie informacje dostępne w internecie, warto czasem zatrzymać się przy książce. Pozwala ona nie tylko pogłębić wiedzę, ale również spojrzeć na róże z szerszej perspektywy. Dzięki takim lekturom nasz ogród staje się czymś więcej niż zbiorem roślin – staje się miejscem pełnym historii, tradycji i ludzkich pasji.
Zapraszamy do lektury pierwszej recenzji.
Biblioteczka Różana PTR
Janusz Łuszczyński (red.), Róże w Kieleckim Ogrodzie Botanicznym, 2019, 312 s., format 20,7cm × 24,7cm, ISBN 978-83-7133-731-4
„Róże w Kieleckim Ogrodzie Botanicznym” to niezwykle starannie przygotowana publikacja, która przy okazji prezentacji różanej kolekcji w Kieleckim Ogrodzie Botanicznym przekazuje ogólną wiedzę o różach w sposób ciekawy i wszechstronny.
Jest to pierwsza od wielu lat tak obszerna książka o tej tematyce, niebędąca tłumaczeniem zagranicznych wydawnictw, zredagowana w całości przez polskich autorów.
Profesor Janusz Łuszczyński wprowadza nas w świat róż opowieścią o ich pochodzeniu i wielowiekowej historii. Fragment traktujący o morfologii to krótka lekcja botaniki i kompendium wiedzy o budowie krzewów, liści i kwiatów. Kolejna część publikacji, dotycząca klasyfikacji róż, w czytelny sposób porządkuje wiedzę na ten temat i podaje interesujące charakterystyki poszczególnych grup.
Ponadto w książce zamieszczono informacje o wymaganiach siedliskowych róż, a także bardzo przydatne i wyczerpujące wskazówki dotyczące ich sadzenia, nawożenia, pielęgnacji oraz ochrony przed szkodnikami i chorobami.
Spory fragment poświęcony jest prawidłowemu przycinaniu krzewów, z uwzględnieniem specyficznych wymagań poszczególnych grup. Ta część, autorstwa pana Pawła Dewerendy, napisana jest w sposób przejrzysty i z dużą znajomością tematu. Podobnie jak informacje o sposobach rozmnażania róż, a także rozdział o odporności krzewów na mrozy i ich zabezpieczaniu na zimę.
Pierwszą część publikacji kończy kalendarz prac ogrodniczych przy różach, opracowany przez panią Joannę Jaśkowską. To szczegółowy przewodnik przydatny zarówno dla doświadczonych miłośników róż, jak i tych początkujących. Opisuje kolejne etapy rozwoju krzewów i w przystępny sposób podpowiada, jak przez cały okres wegetacyjny radzić sobie z pracami pielęgnacyjnymi i potencjalnymi problemami.
Zasadnicza część książki to oczywiście prezentacja tytułowej kolekcji. Dokładne opisy odmian historycznych i nowoczesnych posadzonych w kieleckim Rosarium opracowane zostały przez prof. Łuszczyńskiego oraz pracowników Ogrodu Botanicznego – Agnieszka Pierścińską, Joannę Jaśkowską oraz Pawła Dewerendę. Starannie przygotowane, pełne ciekawych szczegółów, zilustrowane pięknymi zdjęciami stanowią znakomitą rekomendację i zachętę do odwiedzenia ogrodu.
Jako że w planach jest powiększenie nasadzeń o grupę róż dziko rosnących, w książce znajdziemy również obszerną charakterystykę gatunków występujących na naturalnych stanowiskach.
Autorzy nie zapomnieli o odmianach polskiej hodowli, choć to stosunkowo krótka historia i dorobek dość skromny, w porównaniu z osiągnięciami hodowców zagranicznych. Warto jednak przypominać i opisywać róże polskich hodowców, zwłaszcza że nie wszystkie są tak znane i cenione jak ‘Chopin’, ‘Venrosa’ czy ‘Św. Tereska z Lisieux’.
Zamykają publikację ciekawe i różnorodne informacje o praktycznym znaczeniu róż w życiu człowieka oraz przydatności płatków i owoców w lecznictwie, kosmetyce i w kuchni. Pożytki wynikające z sadzenia róż znane są od tysięcy lat i nie ograniczają się wyłącznie do miłych wrażeń estetycznych i zapachowych. Współczesna moda na naturalne produkty przypomina o tych walorach użytkowych róż, które wykorzystywali już nasi przodkowie.
Ostatni fragment książki to przedstawienie bogatej symboliki róży, jej obecności w sztuce i literaturze, a także w religii chrześcijańskiej.
Profesorowi Łuszczańskiemu i wszystkim współautorom publikacji udało się zredagować niezwykle potrzebną i ciekawą książkę o różach, po którą chętnie sięgną zarówno amatorzy i miłośnicy róż, jak i osoby zawodowo związane z ogrodnictwem i roślinami. Czytelna i przystępna forma oraz liczne ilustracje i zdjęcia dodają jej walorów edukacyjnych, z pewnością więc warto rekomendować tę interesującą pracę jako podręcznik dla studentów kierunków przyrodniczych.
Rzetelny przegląd literatury cytowanej w tekście obejmuje kilkadziesiąt dobrze dobranych pozycji i wskazuje na bardzo dobrą znajomość tematu.
Adam Chodun