Jubileusz 10-lecia Polskiego Towarzystwa Różanego
W 2026 r. Polskie Towarzystwo Różanego obchodzi okrągłą, dziesiątą rocznicę założenia. Jest to doskonała okazja do podsumowania minionej dekady i wyznaczenia kierunków działania stowarzyszenia na przyszłość.
Zainicjowane przez Łukasza Rojewskiego pierwsze spotkanie założycielskie kładące podwaliny pod oficjalne zarejestrowanie Polskiego Towarzystwa Różanego obyło się w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 3 kwietnia 2016r. Wkrótce uchwalono regulamin stowarzyszenia i w dniu 12 kwietnia 2016 r. uchwalono Statut. Pierwszym prezesem został wybrany Łukasz Rojewski a siedzibą stowarzyszenia – Łódź.
Niemalże od początku swej działalności Polskie Towarzystwo Różane było silnie związane z Kutnem – miastem róż oraz Kutnowskim Domem Kultury. Niebagatelną rolę w przyciągnięciu stowarzyszenia do miasta róż oraz w kreowaniu wspólnoty jej członków odegrały Kutnianki: Weronika Lenarczyk i Wiola Maciejewska. I tak Kutno stało się nie tylko siedzibą PTR-u a także areną wielu wspólnych wydarzeń.
Polskie Towarzystwo Różane organizuje i bierze udział w wielu wydarzeniach związanych z różami i ogrodami. Wspólnie z Królewskim Belgijskim Towarzystwem Różanym, w asyście przedstawicieli Gminy Łask i producentów róż, zorganizowało wyjazd do ogrodu nowości różanych w Ville de Roeulx. W roku założycielskim, grupa dwunastu osób wzięła udział w Międzynarodowej Konferencji Regionalnej organizowanej pod patronatem Światowej Federacji Towarzystw Różanych w Słowenii w uroczym Arboretum Vilcij Potok. Współorganizowało m.in. międzynarodową konferencję na Zamku Królewskim w Warszawie uświetnioną uroczystym chrztem róży ‘Królowa Warszawy’. Jest partnerem i bierze aktywny udział w corocznych wydarzeniach jak Święto Róży i Ogólnopolska Wystawa Róż w Kutnie, Święto Róż w Końskowoli, Królewska Wystawa Róż ROYAL ROSE w Starej Oranżerii w Łazienkach Królewskich w Warszawie. Uczestniczy w wydarzeniach takich jak Piknik Wśród Róż, 1000 róż dla Kutna, targi ogrodnicze Gardenia. Członkowie stowarzyszenia wygłaszają prelekcje, wykłady, organizują warsztaty rozwijające kreatywność i praktyczne umiejętności w zakresie uprawy i pielęgnacji róż.
Polskie Towarzystwo Różane uczestniczy także w ważnych wydarzeniach społecznych i kulturalnych. Współorganizowało zwieńczenie obchodów 35-lecia istnienia Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi uświetnione uroczystym chrztem nowej odmiany róży, nazwanej ‘Matka Polka’, uroczyste otwarcie Rosarium Pałacyk w Sławnie wraz z chrztem róży ‘Jaśko ze Sławna’ oraz obchody miasta Końskowola i nadanie imienia róży ‘Księżna Izabela’.
PTR jest inicjatorem konkursów różanych organizowanych dla profesjonalistów i amatorów. Jury konkursowe przeszkolone przez międzynarodowych sędziów ocenia bukiety i aranżacje kwiatowe na Ogólnopolskiej Wystawie Róż w Kutnie, regionalnej w Końskowoli, przyznaje nagrody i statuetki złotej, srebrnej i brązowej róży.
PTR jest wydawcą rocznika Róże, który ukazuje się regularnie od 2017 r. Jest to specjalistyczne czasopismo zawierające artykuły o historii róż, uprawie, reportaże z ogrodów różanych w Polsce i na świecie. Czasopismo skierowane jest do profesjonalistów i miłośników róż i ogrodów. Do tej pory wydano dziewięć numerów rocznika. Redaktorem pierwszych numerów była Teresa Marciszuk, a obecnie funkcję tę pełni profesor Janusz Łuszczyński. Sekretarzem redakcji jest Ewa Jarmulak i Małgorzata Kryska-Mosur. O piękną oprawę czasopisma dba Maja Popiak.
Coroczne wyjazdy studyjne członków i przyjaciół PTR-u są znakomitą okazją do profesjonalnego zwiedzania ogrodów, parków, szkółek roślin oraz do wymiany doświadczeń i poznawania praktycznych rozwiązań. Wyjazdy sprzyjają integracji i wzmacnianiu przynależności do stowarzyszenia. Do tej pory zorganizowano kilka krajowych wyjazdów w rejony Wielkopolski, Łódzki, Lubelszczyzny, na Pomorze i dwukrotnie Dolny Śląsk. Zwiedzano między innymi Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego gdzie odbył się szereg wykładów, rezerwat w górach Pieprzowych, Arboretum w Kórniku i Wojsławicach, Ogród Dendrologiczny w Przelewicach, ogrody botaniczne w Lublinie, Łodzi, ogród różany Małgorzaty Kralki wraz z Narodową Kolekcją Róż, zabytkowe Rosarium w parku Cytadela w Poznaniu, różanka w Szczecinie, Rosarium „Pałacyk” w Sławnie, ogrody Hortulus, Aflopark w Pabianicach, park miliona róż w Kazimierzu Dolnym, oraz szkółki roślin Kurowscy w Końskowoli, Roza Sobieszek w Łasku oraz Zielony Punkt Marty i Marcina Ziębów w Strąkowej koło Ząbkowic Śląskich. Na długo zostaną w pamięci wyjazdy studyjne i wizyty członków stowarzyszenia w słynnych europejskich ogrodach różanych jak Europa-Rosarium Sangerhause, Bergpark Wilhelmshöhe w Kassel w Niemczech oraz L’Haÿ-les-Roses w Val-de-Marne i Bagatelle w Paryżu we Francji.
Polskie Towarzystwo Różane ustanowiło nagrody Doskonały Ogród Różany i Królewski Ogród Doskonałości. Nagrody przyznawane przez Kapitułę Polskiego Towarzystwa Różanego honorują najwybitniejsze kolekcje i założenia różane w Polsce za walory estetyczne, edukacyjne i promocję kultury różanej. Laureatami nagród były Muzeum Zamku Królewskiego w Warszawie, Muzeum Pałacu w Wilanowie, Muzeum Łazienki Królewskie, Aflopark w Pabianicach, Rozarium „Pałacyk” w Sławnie, Arboretum w Wojsławicach. PTR nominował Aflopark w Pabianicach – Ogród Grażyny i Andrzeja Furmanów do nagrody Garden of Excellence przyznawanej przez Światową Federację Towarzystw Różanych. Nominowany ogród został uhonorowany tą prestiżową nagrodą w 2025 r.
Polskie Towarzystwo Różane podejmuje liczne inicjatywy dotyczące popularyzacji wiedzy o różach. Utworzono sekcję zapachową NOSY, nawiązano współpracę z Muzeum Pałacu Jana III Sobieskiego w Wilanowie, Muzeum Zamoyskich w Kozłówce i Muzeum Narodowym w Kielcach w zakresie rozpoznawania gatunków i odmian róż przedstawionych na historycznych obrazach, opracowano i wydano szereg broszur, m.in. broszurę „Zaproście róże do swojego miasta i gminy” zawierającą zestaw projektów rabat różanych wraz z propozycją doboru odmian do poszczególnych założeń ogrodowych oraz książeczkę dla dzieci „Opowieść o różach – A tale of roses”.
Fundamentem promocji PTR-u on-line jest stworzona profesjonalna strona internetowa, która buduje wiarygodność stowarzyszenia i działa jak wirtualna wizytówka. Na stronie publikowane są wartościowe treści, porady oraz szereg szczegółowych relacji z krajowych i międzynarodowych wydarzeń różanych oraz opisy ogrodów. Nieocenione zasługi w tworzeniu i rozwijaniu witryny ma Renata Krochmal.
Polskie Towarzystwo Różane liczy 143 członków zwyczajnych, 12 członków wspierających i 7 członków honorowych. Członkami wspierającymi są Kutnowski Dom Kultury, Kutno Miasto Róż, Zamek Królewski w Warszawie, Ogrody Zamku Królewskiego w Warszawie, Rosarium Szkółka Róż, Rosa Ćwik, Róże Pałka, Roza Sobieszek, Rozarium, Szkółka Słaro – Najpiękniejsze Róże, Baranowscy Szkółka Róż i Krzewów Owocowych. Członkami honorowymi są: Marceli Ciesielski, Lucjan Kurowski, śp. Zygmunt Wituszyński, śp. Stanisław Żyła, Teresa Mosingiewicz, Marian Sołtys i śp. Jerzy Hetman.
PTR nawiązało umowy partnerskie z wieloma firmami i instytucjami takimi jak: Aflopark, Ogród Botaniczny Arboretum Wojsławice, e-ogrody.pl, FELCO, Muzeum Pałacu Króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie, ŁadnyDom.pl i Zarząd Zieleni m.st. Warszawy.
Od stycznia 2017 r. Polskie Towarzystwo Różane jest członkiem Światowej Federacji Towarzystw Różanych (World Federation of Rose Societies).
Istotnym filarem stowarzyszenia są szkółkarze – producenci róż, którzy dostarczają materiał roślinny wykorzystywany w różnych projektach i wystawach oraz dzielą się praktyczną wiedzą z zakresu uprawy i pielęgnacji róż. Dzięki takiemu partnerstwu stowarzyszenie nie tylko promuje zielony sektor, ale także zapewnia dostęp do eksperckiej wiedzy i przyczynia się do rozwoju całego sektora różanego.
Przez dziesięć lat istnienia towarzystwa krystalizowały się kierunki jego działania w oparciu o własne środki, potencjał i zaangażowanie członków. Śmiało można powiedzieć, że przez ostatnią dekadę szeroko rozumiana kultura różana dzięki popularyzacji historycznych i współczesnych odmian róż, tworzenia zielonych przestrzeni w środowisku życia człowieka oraz szerokiej dostępności wiedzy w Internecie przeniosła się na inny, wyższy poziom, a skromną cegiełkę w tym zakresie dołożyła działalność PTR-u. Dziesięciolecie działalności sprawiło, że róże wróciły do łask jako ważny element krajobrazu polskiej kultury ogrodniczej.
Kierunki działalności na przyszłość? Podwaliny już są, a dalszy rozwój zależy od kreatywności i inwencji Zarządu i poszczególnych członków stowarzyszenia.
Bożena Matysiak
Prezes Polskiego Towarzystwa Różanego
wszystkie zdjęcia i relacje z wydarzeń, w których brali udział członkowie PTR są zamieszczone w serwisie www.ptrosa.pl na podstronie Aktualności. Na potrzeby artykułu dokonano jedynie wyboru znikomej części fotorelacji.